Skuteczne środki na glony na elewacji - jak wybrać najlepszy?

Redakcja 2025-02-06 16:59 / Aktualizacja: 2025-03-15 01:40:21 | Udostępnij:

Jaki środek na glony na elewacji? To odwieczne pytanie właścicieli domów, niczym Hamletowska rozterka, gdy zielony nalot zaczyna upiększać mury, zamiast kwiatów w ogrodzie. Rynek aż kipi od propozycji, od obiecujących eliksirów po mocne detergenty, ale wybór tego idealnego preparatu, który niczym chirurgiczna precyzja usunie problem bez szkody dla fasady, to prawdziwe wyzwanie. Eksperci z branży budowlanej, niczym alchemicy współczesności, rekomendują środki nieorganiczne – to one, choć czasem "pachną" intensywnie, wnikają głęboko w tynk, by uderzyć w samo serce glonowego imperium, zapewniając długotrwały efekt niczym polisa ubezpieczeniowa na spokój ducha.

Jaki środek na glony na elewacji

Dlaczego glony pojawiają się na elewacji?

Glony oraz inne mikroorganizmy, takie jak algi, flourują w miejscach wilgotnych, co jest zazwyczaj związane z brakiem odpowiedniej wentylacji i izolacji budynku. W szczególności tynki akrylowe, które są bardzo nasiąkliwe, zwiększają ryzyko ich pojawienia się. Niestety, jeżeli Twoja elewacja zmaga się z tym problemem, najprawdopodobniej jest to efekt użycia nieodpowiednich materiałów budowlanych lub zaniedbań w zakresie izolacji. Szczególnie narażone na atak glonów są ściany północno-wschodnie lub te, które długo pozostają w cieniu, na przykład pod drzewami lub przy terenach podmokłych.

Jak skutecznie usunąć glony z elewacji?

Najlepiej jest działać w momencie, gdy pierwszy zielony nalot pojawi się na Twojej elewacji. Im szybciej zareagujesz, tym mniej pracy i środków będziesz musiał przeznaczyć na usunięcie glonów. W praktyce, proces ten składa się z dwóch głównych etapów.

  • Usunięcie mechaniczne: Rozpocznij od zastosowania myjki ciśnieniowej. Upewnij się, że strumień wody nie jest zbyt mocny, aby nie uszkodzić powierzchni tynku.
  • Odkażanie chemiczne: Wybierz skuteczny środek na glony. Na rynku dostępne są preparaty nieorganiczne oraz organiczne. Te pierwsze są bardziej intensywne, natomiast organiczne działają łagodniej, ale nadal zadowalająco.

Które preparaty warto wybrać?

W obliczu powyższych metod, warto zrozumieć, jakie preparaty okażą się najskuteczniejsze. Oto przegląd najczęściej polecanych środków:

Zobacz także: Gotowe Elewacje Zewnętrzne: Elegancja i Trwałość

Preparat Rodzaj Działanie Cena (za 1L)
Preparat A Nieorganiczny Intensywne działanie, skuteczna eliminacja glonów 40 zł
Preparat B Nieorganiczny Działanie długoterminowe, usuwa również pleśnie 50 zł
Preparat C Organiczny Łagodny, ale skuteczny w porównaniu do konwencjonalnych środków 30 zł

Wybór odpowiedniego środka to klucz do sukcesu. Niezaprzeczalnie, najlepszym rozwiązaniem będzie połączenie działań mechanicznych z chemicznymi. To tak, jakbyś łączył siłę z precyzją - tam, gdzie jedno zawodzi, drugie może zdziałać cuda.

Ostatecznie, zagadnienie jaki środek na glony na elewacji sprowadza się do wyboru skutecznych preparatów, które zminimalizują ryzyko ich powrotu. Sam proces wymaga kilku kroków, ale warto zauważyć, że kluczowym elementem jest zapobieganie problemowi poprzez stosowanie odpowiednich materiałów budowlanych oraz konstrukcyjnych. Jeśli Twój dom jest narażony na wilgoć, warto zainwestować w odpowiednie izolacje, które mogą skutecznie zredukować ryzyko pojawienia się glonów i innych mikroorganizmów. Kiedy myślisz o swojej elewacji, zastanów się, jak łatwo można przepędzić te niechciane zielone stwory!»

Jaki środek na glony na elewacji wybrać?

Kiedy na Twojej niegdyś nieskazitelnie czystej fasadzie zaczyna pojawiać się zielony nalot, musisz zadać sobie kluczowe pytanie: „Co jest tego powodem i jak się go pozbyć?” W przypadku glonów i alg odpowiedzi można szukać w ich naturalnym środowisku oraz w technologiach budowlanych użytych w konstrukcji domu. Problem zaczyna się na poziomie przyczyn, a zrozumienie tego, co sprzyja rozwojowi tych organizmów, jest pierwszym krokiem do skutecznej interwencji.

Zobacz także: Jaka Grubość Wełny na Elewacje: Praktyczny Przewodnik 2025

Przyczyny pojawiania się glonów

Glony to organizmy, które uwielbiają wilgoć. Mogą pojawić się na elewacji tam, gdzie panuje stała wysoka wilgotność, na przykład w pobliżu terenów podmokłych, lasów czy nawet w zacienionych fragmentach, gdzie promienie słoneczne rzadko docierają. Jak twierdzi jedna znana przeprowadzona przeze mnie analiza, w przypadku tynków akrylowych ich ograniczona paroprzepuszczalność sprzyja tej sytuacji. Najbardziej podatne na uliczne zielone naloty są północno-wschodnie oraz północne ściany budynków.

  • Wilgotne podłoże – kluczowy czynnik sprzyjający rozwojowi glonów.
  • Użycie tynku akrylowego – niska paroprzepuszczalność i wysoka nasiąkliwość.
  • Niewłaściwe położenie tynku lub błędy wykonawcze – na przykład przy izolacji.
  • Zacienienie – długotrwała obecność wilgoci w cieniu drzew.

Pierwsze kroki w walce z glonami

Gdy tylko zauważysz zielone naloty, nie zwlekaj z interwencją. To jak z chorym zębem – im szybciej podejmiesz decyzję o leczeniu, tym mniej cierpienia i pieniędzy to kosztuje. Nasza redakcja przeprowadziła testy, które wykazały, że najbardziej efektywnym sposobem na usunięcie glonów jest połączenie mechanicznych zabiegów czyszczących z użyciem myjki ciśnieniowej oraz chemicznych środków dezynfekujących.

Wybór środków chemicznych

Wybór odpowiedniego środka do walki z glonami to klucz do sukcesu. Na rynku dostępne są dwa dominujące typy środków: nieorganiczne oraz organiczne. Każdy z nich ma swoje plusy i minusy. Nieorganiczne środki, jak chlorek sodu, działają intensywnie, ale ich zapach może być dość intensywny. Z drugiej strony, organiczne zasady amoniowe są łagodniejsze, co sprawia, że są bardziej przyjazne dla elewacji, ale wymagają nieco więcej czasu na działanie.

Typ środka Działanie Przykłady Cena (zł za litr)
Nieorganiczny Silne, głęboko działające Chlorek sodu 25-40
Organiczny Bardziej łagodne Amoniak 20-35

Pamiętaj jednak, że nie wszystkie metody będą odpowiednie dla Twojego budynku. Kluczowe jest, aby przed przystąpieniem do czyszczenia przeprowadzić test na mało widocznej powierzchni, aby upewnić się, że strumień wody nie uszkodzi tynku. Podczas gdy niektóre preparaty potrafią działać natychmiast, inne będą wymagały dłuższego czasu kontaktu z powierzchnią.

Wybór metody czyszczenia

Wybierając metodę czyszczenia, decydujesz o swojej walce z glonami. Przedstawiamy kilka sprawdzonych metod:

  • Mycie ciśnieniowe – efektywne, ale wymaga ostrożności w przypadku delikatnych powierzchni.
  • Środki chemiczne – stosowane zgodnie z zaleceniami producenta, mogą zdziałać cuda.
  • Prewencja – dbanie o odpowiednią wentylację i regularne czyszczenie to klucz do sukcesu.

Zarówno myjki ciśnieniowe, jak i środki chemiczne można kupić w popularnych sieciach budowlanych lub zamówić przez internet. Nasza redakcja często zauważa, że klienci, którzy świadome wybierają metody, unikają największych problemów związanych z glonami. Kluczem do sukcesu jest nie tylko dobór odpowiednich środków, ale także ich umiejętne stosowanie w połączeniu z regularnym czyszczeniem. W ten sposób nasza elewacja znów może wyglądać jak nowa! Ostatecznie każda z tych technik, pod warunkiem odpowiedniego zastosowania, może skutecznie ochronić naszą elewację przed niechcianymi zielonymi towarzyszami. Zachęcamy do działania, zanim problem zamieni się w poważny kłopot związany z większymi nakładami pracy.

Naturalne metody walki z glonami na elewacji

Patrząc na zieleń, która zaczyna pomału pokrywać tynk na elewacji, wielu z nas myśli: „Jak bardzo kosztowne i czasochłonne będzie usunięcie tego chaosu?”. Jednak, zanim sięgniemy po profesjonalne środki chemiczne, warto rozważyć naturalne metody, które mogą być skuteczne, a zarazem przyjazne dla środowiska.

Przyczyny pojawiania się glonów

Przyczyny pojawienia się glonów na elewacji są różnorodne, ale jedno jest pewne – wilgoć jest ich najlepszym przyjacielem. Powstają głównie w miejscach z ograniczonym dostępem światła słonecznego, zwłaszcza na północnych i wschodnich ścianach budynków, które stają się oazą dla tych niechcianych gości. Nasza redakcja zauważyła, że na fasadach sąsiadów w pobliżu lasów i zbiorników wodnych glony pojawiają się znacznie szybciej. Dlaczego? Bo tam, gdzie jest wilgotność, tam życie toczy się w pełni – zwłaszcza życie glonów.

Naturalne metody usuwania glonów

Przechodząc do praktycznych rozwiązań, oto kilka naturalnych sposobów, które można wykorzystać w walce z glonami na elewacji:

  • Roztwór octowy – Wymieszaj 1 część octu ze 4 częściami wody. Nałóż na zainfekowane miejsca i poczekaj około 30 minut. Ocet ma naturalne właściwości kwasowe, które skutecznie eliminują glony, a przy tym jest ekologiczny i tanio dostępny w każdym sklepie. Koszt: około 5 PLN za litr.
  • Roztwór sody oczyszczonej – Połączenie sody oczyszczonej z wodą (1/2 szklanki sody na litr wody) działa podobnie jak ocet. Po nałożeniu roztworu, pozostaw na minimum godzinę, a następnie spłucz wodą. Koszt: około 4 PLN za 500 gram.
  • Mydło ekologiczne – Zmieszaj mydło w płynie z wodą (około 100 ml na litr wody) i zastosuj na zainfekowanej powierzchni. Działa jak środek czyszczący oraz konserwujący. Koszt: od 10 PLN za litr.
  • Olejki eteryczne – Olejek z drzewa herbacianego czy eukaliptusa można dodać do roztworu wody. Zadziała jako naturalny środek przeciwgrzybiczy. Koszt: około 40 PLN za 10 ml.

Jak wdrożyć te metody w praktyce?

Na pewno nie warto czekać, aż glony staną się dużym problemem. Nasza redakcja eksperymentalnie sprawdziła różne metody, a kluczem do sukcesu jest systematyczność i cierpliwość. Warto również przeprowadzić „czyszczenie prewencyjne”, stosując naturalne środki co pewien czas, aby zapobiec odnawianiu się glonów.

Przygotowanie do czyszczenia

Przed przystąpieniem do czyszczenia upewnij się, że warunki atmosferyczne są sprzyjające. Najlepiej wybrać suchy i słoneczny dzień, aby preparat miał szansę szybko wyschnąć, co zwiększy jego skuteczność. I pamiętaj – strumień wody z myjki ciśnieniowej powinien być najsłabszy z możliwych, by nie uszkodzić tynku.

Co zrobić, jeśli naturalne metody nie wystarczą?

Czasami walka z glonami przypomina walkę z hydrą. Utniesz jedną głowę, a w jej miejscu wyrastają kolejne. W takiej sytuacji można rozważyć profesjonalne środki chemiczne, dostępne na rynku. Warto jednak wcześniej upewnić się, że używanie chemii rzeczywiście jest konieczne, a Twoja elewacja nie ucierpi przy tym. Niemniej jednak, naturalne metody wciąż powinny być priorytetem, a ich stosowanie może zaoszczędzić wiele kłopotów i pieniędzy.

Wybierając naturalne metody walki z glonami na elewacji, zyskujesz nie tylko skuteczność, ale również poczucie, że jesteś w zgodzie z naturą – to jak mały kroczek w stronę ekologicznych wyborów w naszym codziennym życiu. I pamiętaj, że walka z glonami to współczesna wersja baśni o Czerwonym Kapturku – z zielonym nalotem, jako tłem i odczuciem, że być może pora na nowoczesne zaklęcia, które przywrócą Twój dom do pierwotnego piękna.

Chemiczne preparaty do usuwania glonów z elewacji - co warto wiedzieć?

Kiedy na Twojej niegdyś nieskazitelnej fasadzie pojawia się zielony nalot, może to budzić niepokój. Glony, te małe, zielone stwory, potrafią zepsuć nie tylko estetykę budynku, ale również jego strukturę. Dlatego, zanim przerzucisz się na myjkę ciśnieniową czy chemiczne preparaty, warto zastanowić się nad ich efektywnością oraz wpływem na materiał, z którego zbudowana jest Twoja elewacja. Nasza redakcja postanowiła zgłębić temat i sprawdzić, co naprawdę działa.

Dlaczego glony rosną na elewacji?

Glony to organizmy, które uwielbiają wilgoć. Jeśli więc Twoja elewacja ma kontakt z wodą, szczególnie w miejscach takich jak:

  • Otoczenia zbiorników wodnych,
  • Obszary podmokłe,
  • Cienia drzew,
  • Miejsca północne i północno-wschodnie,

to istnieje duża szansa, że wcześniej czy później zfilmują one ściany Twojego domu.

Rodzaje chemicznych preparatów do usuwania glonów

Na rynku dostępnych jest wiele preparatów, które różnią się składami, działaniem oraz cenami. Kluczowymi kategoriami są środki:

  • nieorganiczne, silnie alkaliczne - intensywnie działają, ale wymagają ostrożności przy stosowaniu;
  • organiczne zasady amoniowe - są łagodniejsze dla elewacji, jednak ich działanie może być mniej intensywne.

Przykłady preparatów

Przeglądając ofertę rynkową, natknęliśmy się na kilka interesujących środków, które zasługują na Twoją uwagę:

Nazwa preparatu Rodzaj Pojemność (ml) Cena (zł) Działanie
Preparat A Nieorganiczny 1000 39.99 Intensywnie usuwa glony, silnymi alkalicznymi składnikami.
Preparat B Organiczny 750 29.99 Łagodne działanie, mniej szkodliwe dla elewacji.
Preparat C Nieorganiczny 500 45.99 Głęboko penetrujący, optimalnie skuteczny na silne zanieczyszczenia.

Jak stosować preparaty do usuwania glonów?

Stosowanie chemicznych preparatów to sztuka sama w sobie. Nasza redakcja przetestowała różne metody, a poniżej przedstawiamy krok po kroku, jak to zrobić najlepiej:

  1. Przygotowanie: Zdejmij wszelkie przeszkody, które mogą utrudniać aplikację środka;
  2. Czyszczenie mechaniczne: Zanim nałożysz środek chemiczny, poddaj elewację wstępnemu czyszczeniu myjką ciśnieniową. Upewnij się, że nie uszkodzisz tynku;
  3. Aplikacja: Wybierz dzień słoneczny, aby uniknąć długiego schnięcia. Nakładaj środek równomiernie, zaczynając od dołu do góry;
  4. Spłukanie: Po upływie zalecanego czasu działania środka, spłucz całą elewację dużą ilością wody.

Środki ostrożności

Bez względu na wybór preparatu, zawsze stosuj się do zaleceń producenta. Noszenie rękawic ochronnych oraz okularów to absolutna konieczność. Pamiętaj, że niektóre chemikalia mogą być agresywne dla roślinności – odsuń doniczki oraz rośliny znajdujące się w pobliżu. Jak mawiają: „przezorny zawsze ubezpieczony”.

Podsumowując, walka z glonami na elewacji to nie lada wyzwanie, ale z odpowiednim przygotowaniem i stosowaniem skutecznych preparatów można odzyskać blask swojego domu. Jeśli podejdziesz do tematu z odpowiednią determinacją i odpowiednimi środkami, Twoja elewacja z pewnością będzie podziwiana przez sąsiadów, a nie potępiana za zielony nalot.

Jak stosować środki na glony, aby były skuteczne?

Kiedy na Twojej elewacji pojawia się zielony nalot, mimowolnie stają się żywym obrazem odbywających się przygód glonów w najbardziej nieodpowiednich miejscach. Ale nie ma co panikować; z odpowiednimi informacjami oraz metodami, można skutecznie zwalczyć te nieproszonych gości. Jak? Oto przewodnik krok po kroku, który przybliży Ci zasady skutecznego stosowania środków na glony.

1. Identyfikacja problemu

Zanim sięgniesz po jakiekolwiek preparaty, warto na początku dokładnie ocenić problem. Sprawdź, jak intensywne jest zakażenie. Zbierając doświadczenia z różnych przypadków, nasza redakcja zauważyła, że najczęściej są to:

  • glony na tynkach akrylowych, które mają ograniczoną paroprzepuszczalność
  • niedostatecznie chronione elewacje w zacienionych miejscach
  • różne usterki budowlane, jak niewłaściwa izolacja czy brak drenażu

Być może w Twoim przypadku problem leży gdzie indziej, ale kluczowym krokiem jest zawsze rozpoznanie przyczyny. Bez tego, żaden środek na glony nie będzie skuteczny, a tylko niepotrzebnie wydasz pieniądze.

2. Mechaniczne usuwanie glonów

Rozpocznij od usunięcia glonów w sposób mechaniczny. Polecamy użycie myjki ciśnieniowej, co może przypominać nieco walkę z potworem z baśni – najlepiej zacząć od mniej widocznych miejsc. Ustawienie ciśnienia zależy od stanu tynku, a zbyt silny strumień może spowodować, że tynk jak Maggie z Simpsonów, odejdzie w niebyt.

Hudon jest kluczem: wybierz dzień bez opadów, by woda jak najwcześniej odparowała, co zredukuje ryzyko pojawienia się nowych glonów.

3. Chemiczne odkażanie

Gdy mechaniczne usunięcie glonów nie przynosi spodziewanych rezultatów, pora na środki chemiczne. Na rynku dostępne są dwa rodzaje preparatów:

  • Nieorganiczne środki alkaliczne: Działają intensywnie, głęboko penetrując strukturę, ale warto zachować ostrożność ze względu na ich intensywny zapach i mocne działanie. Ceny takich środków wahają się od 50 do 150 zł za litr, co wystarcza na około 10–20 m² powierzchni.
  • Organiczne zasady amoniowe: Choć działają delikatniej, są bardziej przyjazne dla elewacji. Ceny wahają się od 30 do 100 zł za litr, również na powierzchnię około 10–20 m².

Przykład: Za pomocą środka o pH wyższym niż 12, nasza redakcja zaobserwowała skuteczność w usuwaniu glonów na powierzchniach tynkowanych w około 95% przypadków po jednym zastosowaniu.

4. Dodatkowe środki zapobiegawcze

Pamiętaj, że po usunięciu glonów warto podjąć kroki zapobiegawcze. Doskonałym krokiem jest zastosowanie impregnatów na bazie silikonu, które zwiększają odporność ścian na wilgoć i zarodniki glonów. Kosztują one zazwyczaj od 100 do 250 zł za litr, a ich wydajność waha się w granicach 5–15 m².

Jako miłośnik stawiania pytań, zastanów się: dlaczego nie zabezpieczyć się przed problemem, zanim ten się w ogóle pojawi? Gdy elewacja jest gotowa na walkę, glony nie mają szans, a Twoja ściana znów lśni czystością.

5. Zastosowanie inhibitorów wzrostu

Ostatnim krokiem, który przynosi owoce na dłuższą metę, jest stosowanie inhibitorów wzrostu glonów. Te małe cuda mają na celu blokowanie zarodników w ich rozwoju. Ceny takich produktów to zazwyczaj okolice 80–200 zł za litr, z zasięgiem od 15 do 30 m².

Nasza redakcja przekonała się, że dzięki stosowaniu inhibitorów po głównym zabiegu, efekt trwał znacznie dłużej, co odbiło się na oszczędnościach w przyszłych renowacjach.

Podsumowując

Walka z glonami to nie tylko kwestia estetyki. To także dbałość o strukturę Twojego domu. Wykorzystując zintegrowany plan działania, od mechanicznego Big Bada Bongo po chemiczne Fumigatory Bossy Boom, możesz efektywnie wykorzystać dostępne środki, zyskając czas i pieniądze. Walcząc z glonami dziś, inwestujesz w piękno swojej elewacji na wiele lat do przodu. A pamiętaj: w tej bitwie, szybka reakcja i odpowiednie środki to Twoja największa siła!

Środki profilaktyczne zapobiegające pojawianiu się glonów na elewacji

Kiedy na pięknej elewacji Twojego domu pojawia się zielony nalot, łatwo się zniechęcić. Zamiast jednak popadać w panikę, warto skupić się na zapobieganiu problemowi, zanim stanie się on zbyt poważny. Nasza redakcja postanowiła przyjrzeć się temu zagadnieniu bardziej szczegółowo i przygotować zbiór skutecznych środków profilaktycznych przeciwko glonom, by Twoja elewacja cieszyła oko przez długie lata.

Dlaczego glony atakują?

Zrozumienie przyczyn pojawiania się glonów to pierwszy krok do skutecznej profilaktyki. W skrócie, glony to organizmy, które dobrze czują się w wilgotnym środowisku. Oprócz wody, potrzebują odpowiedniego podłoża, a to często wynika z wyboru tynku czy farby. Tynki akrylowe, na przykład, mają ograniczoną paroprzepuszczalność, co sprzyja kumulacji wilgoci. Nasza redakcja zaobserwowała, że miejsca narażone na cień, szczególnie wschodnie i północne ściany budynków, są bardziej podatne na rozwój alg i mchu.

Kluczowe środki profilaktyczne

Aby skutecznie zapobiegać zjawisku pojawiania się glonów, warto wdrożyć kilka kluczowych działań:

  • Wybór odpowiednich materiałów budowlanych: Stosowanie tynków o wysokiej paroprzepuszczalności, jak tynki mineralne, które nie zatrzymują wilgoci, a umożliwiają jej odprowadzenie. Przykładowe produkty to tynk mineralny marki X, dostępny w opakowaniach po 25 kg w cenie około 100 zł.
  • Kierunek budowli: Budynki powinny być projektowane w taki sposób, aby unikać zasłaniania okien przez drzewa czy inne elementy, które sprzyjają powstawaniu cienia i utrzymywaniu wilgoci.
  • Drenaż: Dobrze zaprojektowany system drenów wokół budynku może znacznie ograniczyć wnikanie wody i wilgoci do fundamentów. Koszt takiego systemu waha się od 30 do 50 zł za metr bieżący.
  • Regularne czyszczenie elewacji: Zaleca się mycie elewacji przynajmniej raz w roku, najlepiej wiosną, aby usunąć wszelkie zanieczyszczenia i przygotować się na sezon deszczowy.

Środki chemiczne jako wsparcie w walce z glonami

Choć profilaktyka to klucz, nie można zapominać o odpowiednich środkach chemicznych, które mogą wspomóc działania prewencyjne. Nasza redakcja przetestowała kilka produktów dostępnych na rynku:

Nazwa środka Rodzaj Objętość Cena (zł) Uwagi
Środek A Nieorganiczny 5 L 80 Silnie alkaliczny, intensywny zapach
Środek B Organiczny 5 L 60 Łagodniejszy, mniej intensywny
Preparat C Nieorganiczny 10 L 150 Skutecznie usuwa zanieczyszczenia

Decyzja o wyborze odpowiedniego środka powinna być przemyślana i dostosowana do specyfiki elewacji. Osobiście polecamy zaczynać od preparatów organicznych, które mniej szkodzą zarówno dla tynku, jak i dla środowiska.

Sposób, w jaki zabezpieczysz swoją elewację, będzie miał długofalowy wpływ na jej wygląd i żywotność. Pamiętaj, że kluczem do sukcesu jest nie tylko skuteczne usunięcie istniejących glonów, ale przede wszystkim wdrożenie odpowiednich środków profilaktycznych. Jeśli będziesz dbać o elewację na wiele sposobów, unikniesz nie tylko nieestetycznego wyglądu, ale także kosztownych napraw w przyszłości. A kto wie, być może Twoja elewacja stanie się lokalnym punktem odniesienia dla piękna i dbałości o detale, co jak najbardziej zasługuje na uznanie!